{"id":5415,"date":"2022-08-07T12:08:42","date_gmt":"2022-08-07T12:08:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nepomucen.com.pl\/?p=5415"},"modified":"2022-08-07T12:08:42","modified_gmt":"2022-08-07T12:08:42","slug":"bialo-czerwona-jaka-jest-historia-naszej-flagi-i-godla","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.nepomucen.com.pl\/?p=5415","title":{"rendered":"Bia\u0142o-czerwona. Jaka jest historia naszej flagi i god\u0142a?"},"content":{"rendered":"\n<p><em>Polska flaga te\u017c podlega\u0142a ewolucji. Przez ponad dwie\u015bcie lat sk\u0142ada\u0142a si\u0119 nie z dw\u00f3ch, jak dzisiaj, ale z trzech pas\u00f3w: czerwonego, bia\u0142ego i czerwonego.<\/em><\/p>\n\n\n<h3><strong>Flaga bia\u0142o-czerwona<\/strong><\/h3>\n\n\n<p>Na upragnion\u0105 maj\u00f3wk\u0119 co roku czekaj\u0105 kolejne pokolenia Polak\u00f3w. Kilka dni dodatkowego odpoczynku \u0142\u0105czy si\u0119 ze \u015bwi\u0119tami pa\u0144stwowymi, z kt\u00f3rych najbardziej znamy 1 maja \u2013 \u015bwi\u0119to ludzi pracy i 3 maja \u2013 \u015bwi\u0119to pa\u0144stwowe w rocznic\u0119 uchwalenia Konstytucji. Pomi\u0119dzy nimi 2 maja, czyli Dzie\u0144 Flagi Rzeczypospolitej Polskiej. Obchodzimy go prawie od dw\u00f3ch dekad (ustanowione w 2004 r.), lecz historia narodowej flagi jest znacznie d\u0142u\u017csza i si\u0119ga schy\u0142ku XVIII wieku.\u00a0<strong>Zanim powsta\u0142y flagi pa\u0144stwowe, nasi przodkowie stawali do boju z kr\u00f3lewskimi chor\u0105gwiami.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nie zawsze walczyli po s\u0142usznej stronie. Ile to si\u0119 nasmuci\u0142 Onufry Zag\u0142oba herbu Wczele na widok Kmicica stoj\u0105cego na czele pot\u0119\u017cnej chor\u0105gwi, ale niepolskiej, na dworze Radziwi\u0142\u0142a. Zostawmy jednak sienkiewiczowski&nbsp;<em>Potop<\/em>&nbsp;i jego literack\u0105 tradycj\u0119, bo ta prawdziwa, historyczna, okazuje si\u0119 nie mniej ciekawa.<\/p>\n\n\n\n<p>Flaga \u2013 to s\u0142owo z niemieckiego s\u0142ownika, oznaczaj\u0105ce najstarsz\u0105 z chor\u0105gwi bojowych. G\u00f3rna jej cz\u0119\u015b\u0107 symbolizuje kolor god\u0142a (czyli znaku); dolna \u2013 kolor t\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-2 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/www.nepomucen.com.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Kosciolaa-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"741\" height=\"472\" data-id=\"5036\" src=\"http:\/\/www.nepomucen.com.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Kosciolaa-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5036\" srcset=\"http:\/\/www.nepomucen.com.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Kosciolaa-2.jpg 741w, http:\/\/www.nepomucen.com.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Kosciolaa-2-300x191.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 741px) 100vw, 741px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/www.nepomucen.com.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Kosciol2a-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"618\" data-id=\"5035\" src=\"http:\/\/www.nepomucen.com.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Kosciol2a-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5035\" srcset=\"http:\/\/www.nepomucen.com.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Kosciol2a-2.jpg 768w, http:\/\/www.nepomucen.com.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Kosciol2a-2-300x241.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/www.nepomucen.com.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Kosciol.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" data-id=\"5034\" src=\"http:\/\/www.nepomucen.com.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Kosciol.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5034\" srcset=\"http:\/\/www.nepomucen.com.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Kosciol.jpg 768w, http:\/\/www.nepomucen.com.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Kosciol-225x300.jpg 225w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n<h3><strong>Znaczenie kolor\u00f3w flagi<\/strong><\/h3>\n\n\n<p>Kolorystyka chor\u0105gwi&nbsp;<strong>mia\u0142a szczeg\u00f3lne znaczenie na polu bitwy<\/strong>. To pod chor\u0105gwi\u0105 wyznaczano zbi\u00f3rk\u0119 \u017co\u0142nierzy, wskazywano kierunek natarcia i odr\u00f3\u017cniano walcz\u0105ce strony. W czasach, kiedy nie by\u0142o g\u0142o\u015bnik\u00f3w i megafon\u00f3w, rozwini\u0119t\u0105 chor\u0105gwi\u0105 dawano sygna\u0142 do rozpocz\u0119cia bitwy, a po zwyci\u0119stwie \u2013 chor\u0105gwie pokonanych rzucano pod nogi w\u0142adcy. Im wi\u0119cej zdobytych chor\u0105gwi, tym wi\u0119kszy sukces na polu bitwy.<\/p>\n\n\n\n<p>Kiedy powsta\u0142a pierwsza polska chor\u0105giew z or\u0142em bia\u0142ym \u2013 dok\u0142adnie nie wiadomo. Zachowa\u0142y si\u0119 jednak opisy kronikarzy, w tym Wincentego Kad\u0142ubka, kt\u00f3ry wspomina\u0142, \u017ce to Kazimierz Sprawiedliwy walczy\u0142 pod Brze\u015bciem pod znakiem or\u0142a bia\u0142ego (XII wiek). Prawdopodobnie jednak orze\u0142 sta\u0142 si\u0119 symbolem polsko\u015bci jeszcze we wczesnym \u015bredniowieczu.<\/p>\n\n\n\n<p>Jan D\u0142ugosz pisa\u0142 w&nbsp;<em>Kronikach<\/em>: \u201eTam bowiem po raz pierwszy ksi\u0105\u017c\u0119 i rodzic Polak\u00f3w, Lech, rozbiwszy obozowisko zaniecha\u0142 koczowania i postanowi\u0142, \u017ce tu gniazdo b\u0119dzie dla niego i starszyzny i tu wzniesiona zostanie siedziba ksi\u0105\u017c\u0119ca i \u017ce pozostanie tu na sta\u0142e. Tutaj znalaz\u0142 na wysokich i wynios\u0142ych drzewach orle gniazdo\u2026\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sto lat p\u00f3\u017aniej niejaki Bielski, tak\u017ce kronikarz, wspomina\u0142: \u201eSt\u0105d\u017ce na chor\u0105gwiach swych kaza\u0142 k\u0142a\u015b\u0107 Or\u0142a bia\u0142ego za Herb, a od tego\u017c czasu to Kr\u00f3lestwo Polskie tego kleynotu u\u017cywa\u201d.<\/p>\n\n\n<h3><strong>Ewolucja polskiej flagi<\/strong><\/h3>\n\n\n<p>Polska flaga te\u017c podlega\u0142a ewolucji.&nbsp;<strong>Przez ponad dwie\u015bcie lat sk\u0142ada\u0142a si\u0119 nie z dw\u00f3ch, jak dzisiaj, ale z trzech pas\u00f3w<\/strong>: czerwonego, bia\u0142ego i zn\u00f3w czerwonego. W czasach Rzeczpospolitej Obojga Narod\u00f3w (1569-1795) mia\u0142a dwa god\u0142a: orze\u0142 by\u0142 symbolem polsko\u015bci, a pogo\u0144 \u2013 symbolem Litwy.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolory r\u00f3wnie\u017c nie by\u0142y bez znaczenia. Bia\u0142y symbolizowa\u0142 czysto\u015b\u0107 i szlachetno\u015b\u0107, czerwony \u2013 ogie\u0144 i krew, odwag\u0119 i waleczno\u015b\u0107. Ten ostatni zarezerwowany by\u0142 dla najwi\u0119kszych dostojnik\u00f3w i zamo\u017cnych magnat\u00f3w. Barwnik pozyskiwano z owad\u00f3w zwanych czerwcami, st\u0105d nazwa \u201eczerwony\u201d. Dopiero pod koniec XVIII w., a dok\u0142adnie w 1972 r., biel i czerwie\u0144 uznano za barwy narodowe. Na razie jeszcze nieoficjalnie, bo na oficjalne uznanie trzeba by\u0142o poczeka\u0107 do 1831 r. To czas powstania listopadowego i wielkiej emigracji z bia\u0142o-czerwonymi kokardami w klapach i takimi\u017c opaskami na r\u0119kawach uchod\u017ac\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>W czasie zabor\u00f3w bia\u0142o-czerwony symbol polsko\u015bci i odwagi przechowywany by\u0142 cz\u0119\u015bciej w ukryciu, a\u017c do 1919 r., kiedy to Sejm uchwali\u0142 ustaw\u0119 o god\u0142ach i barwach narodowych. Nie na d\u0142ugo jednak biel oraz czerwie\u0144 cieszy\u0142y oczy Polak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>W czasie okupacji wszelkie symbole polsko\u015bci, w tym flaga i god\u0142o, zosta\u0142y zakazane. O bieli i czerwieni Polacy jednak nie zapomnieli, a podczas Powstania Warszawskiego bia\u0142o-czerwona opaska na prawym ramieniu zast\u0119powa\u0142a polski mundur.<\/p>\n\n\n\n<p>Po latach wzgardy i bezczeszczenia doczeka\u0142a si\u0119 bia\u0142o-czerwona nale\u017cnej jej chwa\u0142y. 2 maja w 1945 r. zatkni\u0119ta na Kolumnie Zwyci\u0119stwa i na berli\u0144skim Reichstagu, sta\u0142a si\u0119 zn\u00f3w symbolem si\u0142y i m\u0119stwa. I tak jest do dzisiaj.<\/p>\n\n\n\n<p>By\u0107 mo\u017ce kto\u015b jeszcze pami\u0119ta niezwyk\u0142y happening w Bytomiu (2 maja 2009 r.) z udzia\u0142em 500 Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy stworzyli bia\u0142o-czerwon\u0105 flag\u0119 z uniesionych w g\u00f3r\u0119 parasolek w narodowych barwach. Je\u015bli za\u015b trafimy za Ocean, do Meksyku czy USA, Chin albo Argentyny, lub bli\u017cej \u2013 na Litw\u0119 czy Ukrain\u0119, koniecznie spytajmy, bo oni te\u017c maj\u0105 swoje \u015bwi\u0119to flagi, cho\u0107 ju\u017c nie bia\u0142o-czerwonej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\">artyku\u0142 zaczerpni\u0119ty ze strony &#8220;Aleteia&#8221;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Polska flaga te\u017c podlega\u0142a ewolucji. Przez ponad dwie\u015bcie lat sk\u0142ada\u0142a si\u0119 nie z dw\u00f3ch, jak dzisiaj, ale z trzech pas\u00f3w: czerwonego, bia\u0142ego i czerwonego. Flaga bia\u0142o-czerwona Na upragnion\u0105 maj\u00f3wk\u0119 co roku czekaj\u0105 kolejne pokolenia Polak\u00f3w. Kilka dni dodatkowego odpoczynku \u0142\u0105czy si\u0119 ze \u015bwi\u0119tami pa\u0144stwowymi, z kt\u00f3rych najbardziej znamy 1 maja \u2013 \u015bwi\u0119to ludzi pracy i &hellip; <a href=\"http:\/\/www.nepomucen.com.pl\/?p=5415\" class=\"more-link\">Continue reading <span class=\"screen-reader-text\">Bia\u0142o-czerwona. Jaka jest historia naszej flagi i god\u0142a?<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-5415","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-strona-glowna"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.nepomucen.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5415","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.nepomucen.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.nepomucen.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.nepomucen.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.nepomucen.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5415"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.nepomucen.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5415\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5416,"href":"http:\/\/www.nepomucen.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5415\/revisions\/5416"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.nepomucen.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5415"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.nepomucen.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5415"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.nepomucen.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5415"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}