Drodzy Diecezjanie! Bracia i Siostry w Chrystusie!
Kończy się pierwszy miesiąc kolejnego roku szkolnego i formacyjnego, w którym już bez ograniczeń możemy uczestniczyć w życiu Kościoła. Znowu jesteśmy razem na Eucharystii, która daje życie, gromadzimy się w parafiach na spotkaniach grup modlitewnych i apostolskich. Z wdzięcznością patrzymy na posługę duszpasterzy, na trud szkolnych katechetów oraz zaangażowanie liderów i animatorów wspólnot. Wrześniowe spotkania nowych rad duszpasterskich i ekonomicznych są wyrazem zaangażowania i troski wiernych o Kościół w duchu synodalnym.
Życzę wszystkim światła Ducha Świętego w trosce o formację młodego pokolenia, szczególnie w dziele przygotowania do przyjęcia sakramentów Eucharystii i bierzmowania, a także w prowadzeniu narzeczonych do sakramentu małżeństwa. Wkrótce rozpocznie się nowy rok akademicki. Błogosławię wszystkim podejmującym trud studiów i rozeznawania drogi swojego powołania. Z pasterską troską myślę o alumnach Wyższego Śląskiego Seminarium Duchownego, zwłaszcza o nowych kandydatach do kapłaństwa.
Przed nami październik – miesiąc wielkiej modlitwy Kościoła. W modlitwie różańcowej przez ręce Matki Bożej powierzymy Jezusowi Chrystusowi to wszystko, czym żyje nasza archidiecezja, parafie, rodziny i każdy z nas. Będziemy upraszać dar pokoju dla całej rodziny ludzkiej.
Różaniec jest streszczeniem naszej wiary, wyjątkową modlitwą biblijną o wielowiekowej tradycji, jest też skuteczną modlitwą wstawienniczą. Modlitwa różańcowa bywa pomocą również w chwilach trudnych. Warto uświadomić sobie, że nasz nowy błogosławiony, ks. Jan Franciszek Macha modlił się w więzieniu na różańcu, który sam zrobił z włókien swojego siennika. Ten niezwykły różaniec zachował się i jest dla nas dzisiaj wyjątkową pamiątką, niemal relikwią, którą pozostawił nam ten święty człowiek. Szczególną moc ma wspólna modlitwa różańcowa podczas codziennych nabożeństw, a także we wspólnotach róż różańcowych, które istnieją w niemal wszystkich parafiach naszej archidiecezji.
Wspólnota Żywego Różańca przeżywa teraz szczególny czas nowenny lat przed jubileuszem 200-lecia istnienia, który będziemy obchodzili w roku 2026. W ramach przygotowań do jubileuszu, w różnych kościołach archidiecezji – nazywanych kościołami stacyjnymi Wielkiej Nowenny – odbywają się spotkania modlitewne i formacyjne dla róż różańcowych z poszczególnych dekanatów.
Serdecznie zapraszam członków Żywego Różańca i wszystkich wspólnot pielęgnujących kult Matki Najświętszej do katowickiej katedry w sobotę 8 października na XI Pielgrzymkę Archidiecezjalną. Pragniemy zjednoczyć się w modlitwie różańcowej od godz. 10.30, a szczególnie podczas południowej Mszy św. koncelebrowanej z duszpasterzami grup różańcowych.
Tegoroczna pielgrzymka będzie miała charakter dziękczynny za dar beatyfikacji Pauliny Jaricot – założycielki Papieskiego Dzieła Rozkrzewiania Wiary i Żywego Różańca. Dzieła, które założyła, trwają 200 lat i wciąż przynoszą Kościołowi dobre, ewangeliczne owoce. U ich początków była głęboka, osobista więź Pauliny ze Zbawicielem, któremu już w młodości oddała całe swoje serce. Żyjąc jako osoba świecka, czerpała siły z codziennej Eucharystii, powierzając wszystkie swoje dzieła opiece Matki Najświętszej. Pozostawiła nam przykład umiłowania Kościoła, troski o misje, a także o lepszy los ludzi pracy. Ufam, że jej beatyfikacja, przede wszystkim zaś jej wstawiennictwo w niebie będzie dla całej wspólnoty Żywego Różańca wielką łaską i nowym impulsem do trwania w modlitwie różańcowej w łączności z Kościołem.
Pielgrzymów do katowickiej katedry zachęcam również do odwiedzenia nowo otwartego Panteonu Górnośląskiego, który ukazuje nie tylko naszą historię, ale również pulsuje tradycją i życiem archidiecezji. Przy okazji tej pielgrzymki, ale również w innym czasie warto również odwiedzić nową siedzibę Muzeum Archidiecezjalnego oraz Izbę Pamięci bł. ks. Jana Franciszka Machy i Salę Misyjną w budynku Wyższego Śląskiego Seminarium Duchownego, w pobliżu katedry.
Na pielgrzymowanie do katedry oraz przeżywanie października w modlitewnej jedności udzielam członkom wspólnot Żywego Różańca i wszystkim uczestnikom niedzielnej Eucharystii pasterskiego błogosławieństwa.
Drodzy Diecezjanie, Już po raz 51. przeżywamy w Kościele Dzień Środków Społecznego Przekazu. Inicjatywa, zapoczątkowana przez ojców Soboru Watykańskiego II, zwraca uwagę na obecność i rolę mediów w naszym życiu. Media tradycyjne, takie jak radio i telewizja, prasa, a także portale internetowe oraz media społecznościowe są częścią naszej codzienności. Kształtują nasz obraz świata, wpływają na nasze wybory, informują i formują. Nie sposób banalizować czy lekceważyć ich znaczenia we współczesnym świecie. Dzisiejsza niedziela to dobra okazja, by przypomnieć o mediach katolickich, zwłaszcza tych, związanych z naszą archidiecezją i podziękować tym wszystkim, którzy regularnie czytają „Gościa Niedzielnego”, „Małego Gościa Niedzielnego”, słuchają naszego archidiecezjalnego Radia eM oraz korzystają z portali internetowych gosc.pl i wiara.pl. Ludzie, tworzący te media, starają się rzetelnie dostarczać sprawdzone informacje o świecie i Kościele, próbują patrzeć na wydarzenia polityczne, społeczne i kulturalne z perspektywy wartości chrześcijańskich i komentować je w świetle katolickiej nauki społecznej. Tygodnik „Gość Niedzielny” przygotowuje się do swoich setnych urodzin. Radościom i wspomnieniom coraz częściej zaczynają towarzyszyć troski z uwagi na pojawiające się trudności związane z kryzysem energetycznym i ekonomicznym, w tym z rosnącymi cenami papieru. Czas pandemii i aktualna wojna wpłynęły także na podniesienie kosztów dystrybucji. Tym bardziej dziękuję tym wszystkim, którzy w każdą niedzielę zapraszają „Gościa” do swoich domów i kupując nasze pismo, wspierają pracę i zaangażowanie dziennikarzy i redaktorów. Oby było nas coraz więcej. Tylko wspólnymi siłami będziemy w stanie stawić czoła nowym wyzwaniom i pokonywać trudności. Jestem przekonany, że dojrzałe i profesjonalne media katolickie mogą pomagać nam wszystkim jeszcze pełniej żyć duchem Ewangelii. Życzę owocnej lektury i dobrego słuchania, a wszystkim zgromadzonym na niedzielnej Mszy św. udzielam pasterskiego błogosławieństwa.
† Wiktor Skworc Arcybiskup Metropolita Katowic
Katowice, 16 września 2022 r. VA I – 63/22 Zarządzenie
Komunikat Księdza Arcybiskupa należy odczytać w niedzielę 18 września br. w ramach ogłoszeń duszpasterskich. Wikariusz Generalny
Już od dwunastu lat w pierwszą niedzielę września kierujemy do Was słowo związane z Tygodniem Wychowania. W dzisiejszej Ewangelii Jezus przypomina swoim słuchaczom: „Nikt z was, kto nie wyrzeka się wszystkiego, co posiada, nie może być moim uczniem” (Łk 14, 33). Te słowa Chrystusa uczą nas, że dojrzała decyzja pójścia za Jezusem wymaga konkretnych odniesień do naszego całego życia, w tym także do dzieła wychowania. Musimy więc pytać siebie nieustannie, w jaki sposób my, jako wychowawcy, rodzice, dziadkowie, nauczyciele, uwzględniamy w naszych relacjach z wychowankami to, że jesteśmy uczniami Chrystusa?
Myślą przewodnią XII Tygodnia Wychowania, który rozpocznie się w naszej Ojczyźnie w przyszłą niedzielę, stanowić będą słowa Jezusa zaczerpnięte z Ewangelii św. Jana: „Ja jestem drogą, prawdą i życiem” (J 14, 6). Towarzyszyć nam będzie również postać św. abpa Józefa Bilczewskiego, którego setną rocznicę śmierci będziemy przeżywać w tym roku szkolnym. Urodził się on 26 kwietnia 1860 r. w Wilamowicach, na terenie dzisiejszej diecezji bielsko-żywieckiej, a zmarł 20 marca 1923 r. we Lwowie. Był rektorem Uniwersytetu Lwowskiego i w latach 1900-1923 arcybiskupem metropolitą lwowskim. Św. Józef Bilczewski w swej działalności i nauczaniu wiele miejsca poświęcił sprawie chrześcijańskiego wychowania dzieci, młodzieży i dorosłych. Świadectwem tego są treści wychowawcze zawarte w jego pasterskich listach, które pisał w kaplicy przed Najświętszym Sakramentem.
Konieczność perspektywy wiary w wychowaniu
Św. abp Józef Bilczewski w jednym ze swoich listów napisał: „Istnienie i zadanie człowieka nie kończy się na tym świecie. (…) Dzięki Bogu, że nie, bo gdyby doczesność była nam ostatecznym kresem, to życie nasze, życie ludzkości byłoby najstraszniejszą zagadką” (Św. abp Józef Bilczewski, O Kościele Chrystusowym. List Pasterski do duchowieństwa i wiernych). Życie człowieka nie ogranicza się do doczesności, dlatego chrześcijański wychowawca patrzy na swoje zadania z perspektywy wiary, która sięga poza horyzont tego świata. Dla arcybiskupa Bilczewskiego Kościół jest „szkołą dla nieba”, która w swym programie wychowawczym uwzględnia ostateczny cel istnienia. Takie spojrzenie ratuje przed pesymizmem sianym przez tych, „według których nie warto żyć”, gdyż „życie, według nich jest złem i tylko złem”, i tworzy je tylko „bezcelowe ciągłe cierpienie i straszna nuda” (Św. abp Józef Bilczewski, Młodości! Ty nad poziomy wylatuj! List Pasterski do uczniów szkół średnich i seminariów nauczycielskich). Wiara i zaufanie Bogu wnosi natomiast w pracę wychowawczą optymizm i nadzieję. Życie ma sens. Gwarantem tego sensu jest Bóg, który pomimo obecnego w świecie zła i cierpienia zapewnia nas, że to do Niego należy ostatnie słowo. Sens ma również wychowywanie, także wtedy, kiedy w życiu wychowanków nie widać jeszcze owoców podejmowanych wysiłków. Trzeba oczywiście czynić wszystko, co w naszej ludzkiej mocy, korzystać z dostępnych metod i środków wychowawczych, ale trzeba też pamiętać o modlitwie i powierzeniu wychowanków Bogu, który „mocą działającą w nas może uczynić nieskończenie więcej, niż prosimy czy rozumiemy” (Ef 3,20).
Decyzje zawsze z Jezusem – Drogą
Uwzględnienie w życiu perspektywy wiary ma też wpływ na podejmowanie przez nas życiowych decyzji. Człowiek, który z wiarą patrzy na życie, w planowaniu swojej przyszłości radzi się zawsze Jezusa, który jest jedyną pewną i bezpieczną Drogą. Dokonując w ten sposób mądrych wyborów dobrze i kompetentnie będzie wypełniał swe obowiązki. Będzie czynił wszystko z oddaniem i z miłością. Powiemy wtedy o kimś takim, że jest to lekarz, nauczyciel, ksiądz, urzędnik z „powołania”. Ten ktoś odnalazł swoje miejsce w życiu i dobrze wykorzystuje swoje predyspozycje oraz talenty w służbie Bogu i dla dobra bliźnich.
Św. abp Józef Bilczewski wychodząc z założenia, że ludzie najlepiej spełniają to, do czego lgnie ich serce, widzi w rozeznawaniu życiowej drogi z Bogiem jeden z najważniejszych elementów formacji własnej: „Strach ogarnia mię na myśl – pisze św. Józef Bilczewski – że całe życie człowieka zależy od dwóch, trzech czy czterech tak i od tyluż nie, wypowiedzianych między dziesiątym a trzydziestym rokiem życia lub nawet wcześniej”. Pochopne decyzje, podejmowane bez głębszego namysłu, wynikające z towarzyszącej im płytkiej motywacji mogą wywrzeć negatywne skutki na całe dalsze życie. Stąd konieczność nieustannego zadawania sobie pytania, czego oczekuje od nas w danej chwili Bóg: „Przede wszystkim mamy zawsze pamiętać o tym, że życie nie jest igraszką losu i nie wedle ślepego układa się trafu. Miłość Boża nas stworzyła, ona też obmyśliła stan, czyli drogę, na której najbezpieczniej i najpożyteczniej możemy spełnić obowiązki na ziemi i zdążyć do nieba”. (Św. abp Józef Bilczewski, Młodości! Ty nad poziomy wylatuj! List Pasterski do uczniów szkół średnich i seminariów nauczycielskich). Życiowe decyzje powinny być zawsze poprzedzone modlitwą i rozeznaniem woli Bożej. Trzeba pamiętać, że poczucie szczęścia i satysfakcja w życiu nie są celem procesu rozeznawania, ale pojawiają się jako „skutek uboczny” dobrych decyzji.
Przemieniające spotkanie z Jezusem – Życiem
Arcybiskupowi Józefowi Bilczewskiemu przyszło kierować archidiecezją lwowską w czasie, gdy Polska po 123 latach zaborów odzyskiwała na nowo utraconą wolność. W listopadzie 1918 roku skończył pisać obszerny list, a właściwie traktat pedagogiczny poświęcony kształtowaniu charakteru, który opublikował jako List pasterski skierowany do uczniów szkół średnich. Bardzo ciekawie zwraca w nim uwagę, że choć na przestrzeni wieków pojawiało się wielu bardzo szlachetnych ludzi, to nikt z nich nie był w stanie urzeczywistnić w swym życiu ideału doskonałego człowieka. Przywołuje przykład Cycerona, który stwierdził, że filozofowie opisali wprawdzie, jakie cechy powinien mieć „idealny mędrzec”, jeśli w ogóle się kiedyś pojawi, ale on, Cyceron, żadnego takiego człowieka jeszcze nie spotkał. Natomiast abp Bilczewski ukazuje Osobę, która stanowi ucieleśnienie tego ideału. Jest nią Jezus Chrystus. Jezus pogodził w sobie w harmonijny sposób to, co może wydawać się nie do pogodzenia: „Jest w Nim prawda bez zarozumiałości, skromność bez afektacji, stałość bez uporu, miękkość bez pobłażliwości, powaga bez wyniosłości, życzliwość bez słabości, umartwienie bez wyszukanej ostrości, pokora razem z godnością, prostota razem z dostojnością, największa ruchliwość obok najgłębszego spokoju, modlitwa, ale i praca, nienawiść do złego, ale współczucie dla złych (…) ukochanie samotności, ale też oddanie się życiu towarzyskiemu, o ile tego wymagało Jego posłannictwo. (…) Chrystus w codziennym obcowaniu z ludźmi był przystępny, pełen szczerości i najwyższej delikatności. (…) Nigdy więcej majestat nie był tak słodki, jak u Jezusa, a dobroć równie majestatyczna” (Św. abp Józef Bilczewski, Charakter. List Pasterski do uczniów szkół średnich i seminariów nauczycielskich).
Prosimy wszystkich Rodziców, Duszpasterzy i Katechetów, by odczytali te słowa jako zachętę do włączenia się w dzieło ewangelizacji, której celem jest budowanie zażyłej więzi z Jezusem. Zróbmy wszystko, by przygotowanie do sakramentów świętych, zwłaszcza sakramentu bierzmowania we wszystkich polskich parafiach miało charakter ewangelizacyjny. Zatroszczmy się o rozwój wspólnot ewangelizacyjnych. Doświadczenie głębokich więzi we wspólnocie, pośrodku której jest Chrystus, otwiera serca i stanowi najtrwalszy motyw trwania w przyjaźni z Bogiem.
Drodzy Bracia i Siostry, każde spotkanie z Jezusem to nie tylko okazja, aby kontemplować Jego Osobę, ale też źródło siły do zmiany życia. Mówią o tym historie ludzi, którzy tego doświadczyli i byli w stanie rozpocząć wszystko od nowa niezależnie od okoliczności życiowych i obciążeń z przeszłości. Wymownym znakiem wobec świata jest sprawowanie przez papieża Franciszka Mszy Wieczerzy Pańskiej w zakładach karnych. Odwiedzając w czasie Światowych Dni Młodzieży w Panamie Ośrodek Karny dla Nieletnich papież Franciszek powiedział: „Jezus przełamuje logikę, która oddziela, wyklucza, izoluje i fałszywie dzieli między dobrymi a złymi. Papież dodał, że „Pan Jezus czyni to stwarzając więzi”.
Ku lepszemu poznaniu Jezusa – Prawdy
W jednym ze swoich listów pasterskich abp Bilczewski zwracając uwagę na dobrodziejstwa płynące z korzystania przez jego diecezjan z usług towarzystw ubezpieczeniowych, przypomina, że trzeba również pamiętać o asekuracji swej duszy na szczęśliwe życie wieczne. Polisa ubezpieczeniowa musi być odnawiana co roku, w przeciwnym razie straci ważność. Tak samo stale trzeba dbać o rozwój wiary, aby być ubezpieczonym „od ognia wiecznego i na szczęśliwe życie wieczne” (Św. Abp Józef Bilczewski, Sumienie. List pasterski w latach wojny 1914-1915).
Dzisiaj coraz wyraźniej widać konieczność szeroko rozumianej troski o formację stałą dorosłych, w tym o poziom wiedzy religijnej. Abp Józef Bilczewski z właściwą sobie przenikliwością pisał: „Nie wystarcza wyuczenie się na pamięć kilku formułek katechizmu czy dogmatyki i etyki. Nic bardziej religii nie szkodzi jak powierzchowna jej znajomość. (…) Choćbyście i najpilniej się uczyli, to ta szczypta wiedzy religijnej, której nabędziecie w szkole, nie może wam starczyć na całe życie” (Św. abp Józef Bilczewski, Młodości! Ty nad poziomy wylatuj! List Pasterski do uczniów szkół średnich i seminariów nauczycielskich). Jako rektor Uniwersytetu Lwowskiego św. Józef Bilczewski wzywał swych studentów, by rozwijali wiedzę religijną poprzez lekturę książek czy słuchanie kazań tak, by zharmonizować znajomość prawd wiary i ich głębokich uzasadnień ze zdobytym wykształceniem (Św. abp Józef Bilczewski, Młodości! Ty nad poziomy wylatuj! List Pasterski do uczniów szkół średnich i seminariów nauczycielskich). Niech każdy z nas postawi sobie pytanie o poziom swojej wiedzy religijnej. Zasada dotycząca ludzkich relacji, w myśl której, jeśli się kogoś kocha, zmierza się do tego, aby go jak najlepiej poznać, obowiązuje także w naszej relacji z Bogiem. Dziś bez przeszkód można dotrzeć do dobrej literatury religijnej w postaci książek i czasopism, działają katolickie rozgłośnie radiowe, dostępne są programy telewizyjne redakcji katolickich. Niewyczerpanym źródłem dobrych treści pogłębiających wiarę jest również internet. Starajmy się korzystać z tych wszystkich możliwości. Szczególnie cenne są organizowane w parafiach spotkania w ramach katechezy dorosłych.
Drodzy Bracia i Siostry,
Zapraszamy Was wszystkich do włączenia się w przeżywanie XII Tygodnia Wychowania w Polsce. Słowa tej zachęty kierujemy do Rodziców, Nauczycieli i Wychowawców, Duszpasterzy i Katechetów, Przedstawicieli środków społecznego przekazu, Parlamentarzystów i Samorządowców odpowiedzialnych za realizację procesu wychowawczego i kształt szkoły w naszej Ojczyźnie.
Niech we wszystkim, co czynimy, towarzyszy nam przesłanie św. abpa Józefa Bilczewskiego: „Panu Bogu dajmy zawsze pierwsze miejsce w naszej myśli i sercu! Nie traćmy Go nigdy z oczu! Niech będzie tą gwiazdą, wedle której mamy się orientować w każdym życia przypadku” (Św. abp Józef Bilczewski, Młodości! Ty nad poziomy wylatuj! List Pasterski do uczniów szkół średnich i seminariów nauczycielskich).
Jakże ważne jest to, byśmy kształtowali serca własne i bliźnich w oparciu o Ewangelię. Tak uformowane serca będą mężne i zdolne do konfrontacji z trudną sytuacją, w jakiej przychodzi nam żyć. Będą też otwarte na drugiego człowieka, co jest tak istotne zwłaszcza dziś, kiedy tak wiele naszych Sióstr i Braci z Ukrainy uciekając przed wojną przybyło do naszego kraju. Przyjmujemy ich z miłością. Niech nigdy nam nie zabraknie tej miłości i potrzeby bliskości z tymi, którzy nas potrzebują. To jest sprawdzian naszej wiary i owoc wychowania w szkole Chrystusa, który jest Drogą, Prawdą i Życiem.
Na rozpoczynający się wkrótce XII Tydzień Wychowania przyjmijcie Boże błogosławieństwo i zapewnienie o modlitwie w intencji wszystkich polskich Wychowawców oraz tych, wobec których podejmują oni swą posługę.
Podpisali: Kardynałowie, Arcybiskupi i Biskupi
obecni na 392. Zebraniu Plenarnym Konferencji Episkopatu Polski,
Drodzy Diecezjanie! Drogie Siostry! Droga Młodzieży!
Zbliża się stanowa pielgrzymka kobiet i dziewcząt do sanktuarium Matki Sprawiedliwości i Miłości Społecznej w Piekarach Śląskich. Razem z Maryją oddamy cześć Jezusowi Chrystusowi, naszemu Panu i Zbawicielowi. Zapraszam wszystkie kobiety, wśród nich siostry zakonne i młodzież żeńską, w niedzielę 21 sierpnia do modlitwy na piekarskim wzgórzu. Podejmijmy trud pielgrzymowania w zorganizowanych grupach, pieszo, na rowerach i autokarami, przy jednoczesnym zachowaniu wszystkich wymogów sanitarnych.
Pielgrzymkę rozpoczniemy o godz. 8.00 godzinkami o Niepokalanym Poczęciu NMP i modlitwą różańcową. Po powitaniu na Kalwarii piekarskiego wizerunku Matki Najświętszej o godz. 10.00 i moim słowie społecznym – Mszy św. będzie przewodniczył oraz homilię wygłosi metropolita warmiński arcybiskup Józef Górzyński. Następnie zaplanowano godzinę ewangelizacyjną oraz nieszpory maryjne pod przewodnictwem bp. Tadeusza Kusego z Republiki Środkowoafrykańskiej. Podczas nieszporów homilię wygłosi biskup pomocniczy Adam Wodarczyk.
Szczegółowy program pielgrzymki dostępny jest w parafiach na plakatach oraz w archidiecezjalnych mediach. Licząc na wspólne spotkanie z Matką Bożą Piekarską –Lekarką, wszystkim Jej czcicielkom z serca udzielam pasterskiego błogosławieństwa w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego oraz życzę błogosławionej, rodzinnej niedzieli.
